"Zmarła z wygłodzenia i zaniedbania". Przykry koniec polskiej wokalistki. Ludzie nie mieli pojęcia
W latach 50. Marta Mirska należała do grona najpopularniejszych polskich piosenkarek. Jej przebój „Pierwszy siwy włos” znała cała Polska, a występy przyciągały tłumy. Z czasem jednak artystka niemal całkowicie zniknęła z życia publicznego. Niewielu wiedziało, jak wyglądała jej codzienność po zakończeniu kariery. Historia ostatnich lat życia wokalistki jest wyjątkowo poruszająca i pokazuje, jak dramatycznie potrafi zmienić się los człowieka, którego kiedyś oklaskiwały tysiące.
Historia Marty Mirskiej to opowieść o wielkiej popularności, radiowych przebojach i scenicznej karierze, która z czasem ustąpiła miejsca samotności oraz problemom zdrowotnym. Choć jeszcze kilka lat przed śmiercią telewizja przypomniała o zapomnianej gwieździe, jej sytuacja była dramatyczna. Dopiero po latach szerzej opowiedziano o tym, co działo się za drzwiami jej mieszkania przy alei Wyzwolenia.
Od marzeń o medycynie do wielkiej kariery. Marta Mirska podbiła polskie radio
Zanim została Martą Mirską, nazywała się Alicja Nowak i wcale nie planowała kariery estradowej. Myślała o studiach medycznych, ale los przygotował dla niej zupełnie inny scenariusz. Wszystko zaczęło się w 1940 roku w Wilnie. Koleżanki i siostry namówiły ją, żeby odpowiedziała na ogłoszenie zamieszczone w lokalnej gazecie. Poszukiwano dziewczyny o altowym głosie, która mogłaby występować w kabarecie.
Przyszła gwiazda nie była przekonana, czy powinna spróbować. Szczególnie zniechęcał ją zapis, że kandydatka powinna być również ładna. Sama nie uważała się za osobę spełniającą to wymaganie. Ostatecznie zdecydowała się jednak pójść na przesłuchanie. Zaśpiewała „Tango notturno”, a komisja poprosiła ją o wykonanie jeszcze trzech utworów. Wkrótce zaproponowano jej pracę w kabarecie.
W czasie okupacji Mirska nie ograniczała się do działalności artystycznej. Była również łączniczką Armii Krajowej. Po wojnie zamieszkała w Łodzi, gdzie występowała z orkiestrą braci Łopatowskich i współpracowała z miejscową rozgłośnią Polskiego Radia.
Jej charakterystyczny, niski głos szybko zwrócił uwagę Władysława Szpilmana. W 1950 roku zaprosił ją do Warszawy i zaproponował regularne występy radiowe. Mirska miała pojawiać się w ośmiu audycjach miesięcznie. Śpiewała na żywo w „Mozaikach muzycznych”, którym towarzyszyła orkiestra Jana Cajmera, nagrywała płyty i koncertowała w całej Polsce.
Wśród jej popularnych utworów znalazły się „Hej chłopcy”, „Niezapominajka” oraz „Rozstanie z morzem”, znane również jako „Zachodni wiatr”. Jednak to jeden przebój szczególnie mocno zapisał się w historii polskiej muzyki rozrywkowej.
Największą rozpoznawalność przyniósł jej utwór „Pierwszy siwy włos”. Piosenka zdobyła ogromną popularność i stała się jednym z najbardziej charakterystycznych nagrań w jej repertuarze. Wydawało się, że właśnie z tym przebojem słuchacze będą kojarzyć ją przez kolejne lata. Sytuacja nieco się jednak skomplikowała, gdy własną wersję utworu nagrał Mieczysław Fogg.
Wykonanie Fogga również przypadło publiczności do gustu, a z czasem wielu słuchaczy zaczęło utożsamiać piosenkę przede wszystkim z jego nazwiskiem. Mirska miała o to do niego żal. Utwór, który pomógł jej zdobyć popularność, stał się więc powodem nieporozumień między dwojgiem znanych wykonawców.
Lata 50. były dla wokalistki wyjątkowo intensywnym okresem. Koncertowała, nagrywała i regularnie pojawiała się w radiu. Jej głos był doskonale rozpoznawalny, a na występy przychodziły tłumy. Z czasem jednak zmieniała się muzyczna moda. Na estradzie coraz więcej miejsca zajmował big-beat, a repertuar Mirskiej przestawał odpowiadać oczekiwaniom młodszej publiczności.
Choroba, alkohol i koniec kariery. Dawna gwiazda coraz bardziej znikała ze świata
Od połowy lat 60. Mirska stopniowo ograniczała występy. Sama tłumaczyła, że dla jej piosenek zaczyna brakować miejsca na estradzie. Ostatni publiczny występ dała w 1974 roku. Po wycofaniu się z życia artystycznego próbowała jeszcze swoich sił w pisaniu krótkich utworów literackich. Nie oznaczało to jednak, że mogła cieszyć się spokojną emeryturą.
Z biegiem lat coraz większym problemem stawało się jej zdrowie. Jak wynika z publikacji poświęconych wokalistce, cierpiała na stenozę mitralną, czyli zwężenie zastawki serca. Choroba znacząco utrudniała jej codzienne funkcjonowanie. W latach 80. artystka właściwie przestała wychodzić z domu. Dokuczał jej również reumatyzm, puchły jej nogi, a regularne przyjmowanie wielu leków stało się częścią codzienności.
W biografiach Mirskiej pojawia się także wątek problemów z alkoholem. Pisali o nich m.in. Emilia Padoł w książce „Piosenkarki PRL-u. Spotkanie I” oraz Tomasz Stolarski, autor publikacji „Marta Mirska. Geniusz i gehenna”. Wspomnienia osób znających artystkę pokazują, że zdarzało jej się uczestniczyć w bardzo intensywnych spotkaniach towarzyskich. Stolarski opisywał między innymi sytuację, podczas której Mirska miała wypić z nim litr wódki w niewiele ponad godzinę.
Problemy z alkoholem są jednym z wątków pojawiających się w opowieściach o jej życiu, ale nie należy utożsamiać ich z bezpośrednią przyczyną śmierci artystki. Z biegiem czasu jej sytuacja stawała się coraz bardziej skomplikowana. Wspominano również o pogarszającym się samopoczuciu psychicznym i objawach depresyjnych.
Dawna gwiazda coraz bardziej izolowała się od ludzi. Nie koncertowała, nie pojawiała się na estradzie i rzadko opuszczała mieszkanie. Zamiast radiowych nagrań i spotkań z publicznością jej codzienność wypełniały choroba, leki i obowiązki domowe.
Po latach nieobecności Mirska ponownie zainteresowała telewizję. Dokument nakręcony około dziesięciu lat przed jej śmiercią pokazywał, w jak skromnych warunkach żyła dawna piosenkarka. Jesienią 1990 roku przypomniała o niej również Dwójka. W cyklu „Przeboje Bogusława Kaczyńskiego” zapowiedziano odcinek zatytułowany „Co z Martą Mirską?”. Po emisji programu widzowie zebrali pieniądze, dzięki którym można było opłacić opiekunkę dla artystki.
Zobacz też: Papież Leon XIV uderzony w twarz podczas pielgrzymki. Przerwał milczenie, tak zareagował | Świat Gwiazd
Chora opiekowała się sparaliżowanym mężem. Jej ostatnie miesiące były dramatyczne
Za zamkniętymi drzwiami warszawskiego mieszkania przy alei Wyzwolenia rozgrywał się dramat, o którym publiczność przez długi czas nie miała pojęcia. Marta Mirska nie tylko zmagała się z własnymi problemami zdrowotnymi, ale również opiekowała się mężem, Zbigniewem Reiningerem, który był perkusistą.
Mężczyzna przeszedł udar, po którym stracił mowę i doznał niedowładu prawej strony ciała. Wymagał stałej pomocy, a jego codzienne funkcjonowanie było bardzo ograniczone. Mirska, mimo że sama poważnie chorowała, zajmowała się nim przez lata.
Sytuacja była wyjątkowo trudna. Wokalistka cierpiała na chorobę serca, miała coraz mniej sił i niemal przestała wychodzić z domu. Jej stan zdrowia nie pozwalał na normalne funkcjonowanie, a obowiązki związane z opieką nad mężem dodatkowo ją obciążały. Kobieta, która kiedyś śpiewała przed tłumami, sama potrzebowała coraz większej pomocy.
Zbigniew Reininger zmarł w kwietniu 1991 roku. Kilka miesięcy później, 15 listopada 1991 roku, odeszła również Marta Mirska. Miała 72 lata. Jej śmierć zamknęła historię artystki, której piosenki przez lata towarzyszyły polskim słuchaczom.
Szczególnie przejmujący obraz ostatnich miesięcy wokalistki przedstawił Andrzej Domagalski w roczniku „Piosenka”, wydawanym przez Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu. Autor opisał Mirską u schyłku życia jako osobę niedożywioną i odwodnioną. Jej warunki bytowe były dramatyczne, a sytuacja wymagała znacznie większej pomocy, niż była w stanie otrzymać.
Domagalski użył również wyjątkowo mocnych słów, podsumowując okoliczności jej odejścia:
Zmarła z wygłodzenia i zaniedbania.
To zdanie szczególnie mocno kontrastuje z obrazem dawnej gwiazdy, którą pamiętali słuchacze.
Warto przy tym pamiętać, że jeszcze przed śmiercią Mirskiej znaleźli się ludzie, którzy próbowali jej pomóc. Telewizyjny apel Bogusława Kaczyńskiego przyniósł konkretną reakcję widzów, a zebrane pieniądze pozwoliły opłacić opiekunkę. Nie zmieniło to jednak tragicznego finału.