Nie żyje legendarna artystka Yayoi Kusama. Od lat mieszkała w szpitalu psychiatrycznym

Jej prace były prezentowane w najważniejszych muzeach i galeriach na świecie. Charakterystyczne wzory stały się jej znakiem rozpoznawczym i z czasem wyszły daleko poza świat sztuki. Za międzynarodowym sukcesem kryła się jednak niezwykła historia życia artystki. To właśnie ona pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego Yayoi Kusama przez całe dekady wracała do tych samych motywów. Jej biografia była równie nietypowa jak sztuka, którą pozostawiła po sobie.

Kolejna śmierć w świecie kultury. Odeszła wielka postać

Ostatnie dni przyniosły serię informacji, które dla wielu odbiorców były trudne do przyjęcia. 

Najpierw pojawiła się wiadomość o śmierci Dolly Parton, jednej z najbardziej rozpoznawalnych wokalistek i autorek piosenek w historii amerykańskiej muzyki. Artystka przez dekady budowała swoją pozycję, stając się symbolem country, ale jej twórczość dawno przekroczyła granice jednego gatunku. Parton była nie tylko piosenkarką. Jej kariera obejmowała również aktorstwo, działalność producencką i liczne przedsięwzięcia społeczne. Dla kolejnych pokoleń słuchaczy pozostawała przede wszystkim autorką przebojów, które na stałe weszły do kanonu muzyki popularnej. Jej charakterystyczny głos i sceniczny wizerunek sprawiły, że przez lata była jedną z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich gwiazd.

Niedługo później świat obiegła informacja o śmierci Tima Curry'ego. Brytyjski aktor i wokalista zapisał się w historii przede wszystkim rolami, które zyskały status kultowych. Dla jednych na zawsze pozostał Frankiem-N-Furterem z „The Rocky Horror Picture Show”, dla innych był aktorem charakterystycznym, którego można było oglądać zarówno w filmach, jak i serialach czy produkcjach telewizyjnych. Curry przez lata pozostawał aktywny zawodowo, choć jego karierę mocno naznaczyły problemy zdrowotne po udarze, którego doznał w 2012 r. Mimo ograniczeń nie zniknął całkowicie z życia publicznego. Nadal pojawiał się przy okazji wydarzeń związanych z produkcjami, które przyniosły mu największą popularność.

Nie zdążyły jeszcze ucichnąć wspomnienia i pożegnania, gdy pojawiła się kolejna wiadomość. Tym razem dotyczyła artystki, której nazwisko trudno oddzielić od charakterystycznych kropek, lustrzanych instalacji i obsesyjnego powracania do tych samych motywów.

Sprawdź także: "Skandal na scenie Opery Leśnej". Ralph Kaminski wprost o tym, co się działo

Yayoi Kusama nie żyje. Znamy datę i miejsce śmierci artystki

Śmierć Yayoi Kusamy została oficjalnie potwierdzona dopiero 27 sierpnia, choć artystka zmarła niemal dwa tygodnie wcześniej. Jak wynika z komunikatu opublikowanego przez jej oficjalny serwis oraz muzeum, Kusama odeszła 14 sierpnia 2026 r. w szpitalu w Tokio. Miała 97 lat.

Informacja pojawiła się więc z wyraźnym opóźnieniem. Oficjalny komunikat został opublikowany 27 sierpnia, a wiadomość szybko przekazały światowe media, w tym Reuters, który powołał się na japońską agencję Kyodo.

Najważniejsze szczegóły zostały podane przez instytucje bezpośrednio związane z artystką. Na oficjalnej stronie Yayoi Kusamy komunikat podpisały Yayoi Kusama Inc. oraz Yayoi Kusama Studio Inc. Osobny komunikat zamieściły także Yayoi Kusama Museum i Yayoi Kusama Foundation.

W komunikacie pożegnalnym nie skupiono się jednak na okolicznościach śmierci. Znacznie więcej miejsca poświęcono jej działalności. Przedstawiciele artystki podkreślili, że przez całe życie była oddana sztuce, a jej działalność obejmowała nie tylko malarstwo, ale także sztukę wizualną, performance, literaturę i poezję.

Jest też szczegół, który szczególnie mocno pokazuje, jak długo Kusama pozostawała aktywna. W oficjalnym komunikacie zaznaczono, że artystka malowała aż do ostatnich dni życia. Nie odłożyła pędzla nawet pod koniec swojego życia.

Sprawdź także: Widzowie wieszczą ustawkę w Sopocie. Znamy prawdę

Sztuka Yayoi Kusamy

Yayoi Kusama przez ponad sześć dekad rozwijała własny język artystyczny, oparty na powtarzalnych motywach kropek, siatek, luster i nieskończoności. Zaczynała od malarstwa, ale szybko tworzyła także rzeźby, instalacje, performanse, filmy, literaturę i projekty modowe. Po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych w 1957 r. związała się z nowojorską awangardą, a jej pierwsza indywidualna wystawa w Nowym Jorku w 1959 r. przyniosła jej uznanie krytyków.

Przełomem były obrazy z serii „Infinity Nets”, zbudowane z tysięcy drobnych, powtarzających się łuków. Kusama przeniosła później ideę powtarzalności do przestrzeni, tworząc instalacje z lustrami, światłem i obiektami. W „Infinity Mirror Room—Phalli's Field” z 1965 r. widz nie stał przed dziełem, lecz wchodził do jego wnętrza. Tak powstał jeden z najbardziej rozpoznawalnych formatów współczesnej sztuki immersyjnej.

Kropki i siatki były związane z doświadczeniami artystki z dzieciństwa. Kusama mówiła o halucynacjach, w których widziała powtarzające się punkty, wzory i światła. Motywy te stały się sposobem przenoszenia jej osobistego doświadczenia do sztuki. Łączyła je także z ideą „self-obliteration”, czyli zacierania własnego „ja” poprzez powielanie jednego wzoru i rozpływanie jednostki w nieskończonej przestrzeni.

Po powrocie do Japonii w 1973 r. kontynuowała pracę nad malarstwem, rzeźbą i instalacjami, a także zajmowała się literaturą i poezją. W 1993 r. reprezentowała Japonię na Biennale w Wenecji. Międzynarodowa retrospektywa z lat 1998–1999, prezentowana między innymi w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, przyczyniła się do ponownego odkrycia jej dorobku.

Kusama wymykała się prostym klasyfikacjom, łącząc elementy abstrakcjonizmu, minimalizmu, pop-artu, sztuki feministycznej i instalacji. Jej prace prezentowały najważniejsze muzea świata, a charakterystyczne kropki, dynie i lustra przeniknęły do kultury popularnej. W 2016 r. otrzymała Order Kultury Japonii, a rok później w Tokio otwarto muzeum poświęcone jej twórczości. Do późnych lat tworzyła nowe cykle, potwierdzając, że jej sztuka nie była zamkniętym stylem, lecz nieustannym procesem.